Wanneer verjaart mijn bouwovertreding?

Gewijzigd op 19/07/2012 door Daan Slingers

Voor elke bouwovertreding – hoe klein of hoe groot ook – kun je vervolgd worden. Maar die dreiging is beperkt in de tijd en is bovendien verschillend voor de overheid of voor andere belanghebbenden.

Ontdek deze bouwbedrijven

Slopen
© Habitos.be
Wie een bouwmisdrijf pleegt, kan hiervoor zowel burgerrechtelijk als strafrechtelijk vervolgd worden. In het laatste geval legt de rechter een strafmaatregel op: dit is een geldboete en/of een gevangenisstraf van 8 dagen tot 5 jaar.
De rechter kan naast de strafsanctie ook een herstelmaatregel opleggen. Dat heeft dan de burgerrechtelijke vervolging. In dergelijke gevallen beveelt de rechter de overtreder om alles in zijn oorspronkelijke toestand te herstellen, om aanpassingswerken uit te voeren of een geldsom te betalen gelijk aan de meerwaarde die het onroerend goed door het misdrijf heeft gekregen. Zo’n herstelmaatregel gebeurt op vordering van de stedenbouwkundige inspecteur of het betrokken College van Burgemeester en Schepenen.

Verjaringstermijnen

Om in vervolging gesteld te worden voor een bouwmisdrijf moet de vordering binnen een bepaalde periode gebeuren. Gebeurt dat niet, dan geldt een verjaringstermijn voor de strafvordering of de herstelvordering.

Straf vordering

De overheid kan maar tot 5 jaar na het overtreden van de bouwvoorschriften een strafvordering instellen tegen een bouwmisdrijf. Die termijn begint te lopen na het plegen van de laatste feiten. Wanneer tijdens de verjaringstermijn een proces-verbaal wordt opgesteld tegen de overtreding, wordt de verjaringstermijn gestuit. Dit wil zeggen dat er een nieuwe periode van 5 jaar begint te lopen waar binnen een strafvordering kan gebeuren. Zo’n stuiting kan alleen optreden binnen de eerste termijn van 5 jaar. Wanneer de strafvordering tijdig is ingeleid, is er geen verjaring mogelijk van de herstelvordering

Herstelvordering

De herstelvordering kan nooit verjaren voordat de strafvordering is verjaard. Bovendien gelden voor herstelvorderingen andere verjaringstermijnen. Een herstelvordering voor inbreuken
  • In ruimtelijk kwetsbare gebieden verjaart na 10 jaar
  • In openruimtegebied verjaart na 10 jaar
  • Verjaart na 5 jaar in alle andere gebieden
Ook hier geldt de dag waarop het misdrijf werd gepleegd als startdatum voor de termijn.

Nultolerantie

Voor bouwmisdrijven gepleegd in ruimtelijk kwetsbaar gebied geldt een nultolerantie om ook de instandhouding van de constructie strafbaar is. De termijn van 10 jaar begint dan ook pas te lopen vanaf het moment dat de onwettige toestand ongedaan is gemaakt.

Wanneer verjaart mijn bouwmisdrijf?

Er gelden verschillende regels voor het bepalen van de verjaring van een bouwmisdrijf. Die zijn afhankelijk van wanneer het bouwmisdrijf werd gepleegd.

Voor 27/07/1998

  • Verjaringstermijn:
    • 30 jaar na de feiten
    • Eenmaal de overheid kennis heeft van de schade en de identiteit van de overtreder heeft ze echter nog maar 5 jaar om een vordering in te stellen
  • De herstelvordering kan niet verjaren voordat de strafvordering is verjaard

 

Tussen 27/07/1998 en 31/08/2009

  • Verjaringstermijn
    • 20 jaar na de feiten
    • Eenmaal de overheid kennis heeft van de schade en de identiteit van de overtreder heeft ze echter nog maar 5 jaar om een vordering in te stellen
  • De herstelvordering kan niet verjaren voordat de strafvordering is verjaard.

Na 31/08/2009


  • Verjaringstermijn:
    • 10 jaar voor bouwmisdrijven in ruimtelijk kwetsbare gebieden
    • 10 jaar voor bouwmisdrijven in openruimtegebied
    • 5 jaar voor bouwmisdrijven in andere gebieden
  • De herstelvordering kan niet verjaren voordat de strafvordering is verjaard

Verjaring verkrijgen

De verjaring verkrijg je niet automatisch, maar de rechter moet ze uitspreken.
De verjaring van een bouwmisdrijf betekent overigens niet dat een bouwmisdrijf vergund is of dat er opnieuw werkzaamheden aan het gebouw uitgevoerd mogen worden. Het betekent alleen dat je als overtreder beschermd bent tegen herstel- of strafvorderingen van de overheid.
Voer je na de verjaring toch werken uit aan het bouwmisdrijf, dan ontstaat een nieuw recht op herstelvordering.
Auteur: TiM Vanhove – juli 2012

Meer informatie op de website van deze bedrijven