Wanneer ventileren bij renovatiewerken?

Gewijzigd op 10/07/2012 door Kelly Cuypers

Ventilatiekanalen
Ventilatiekanalen in spiraal buizen tegen het plafond gemonteerd.
© Gert Broekx

Sinds 2006 is de energieprestatieregelgeving van kracht. Eén onderdeel van die regelgeving zijn de minimumeisen voor ventilatie. Deze eisen zijn ook van toepassing bij bepaalde renovatiewerken.


Voor vele mensen die hun woning willen renoveren is het niet altijd duidelijk of men nu moet voldoen aan die ventilatie-eisen of niet. Met dit artikel wil ik op dat vlak duidelijkheid scheppen en meegeven waarmee je rekening moet houden bij de uitvoering. Ik zal echter niet ingaan op de eisen zelf. Hierover kan je meer informatie vinden bij op deze website, bij uw EPB-verslaggever of architect.

Eerst en vooral wil ik duidelijk maken dat ventileren zowel goed is voor een comfortabele en gezonde woonomgeving als voor de conditie van het gebouw zelf. Je mag daarom deze eisen niet als een nadelige verplichting opvatten, maar als een interessante meerwaarde.

De regelgeving omtrent deze eisen zit echter vrij complex in elkaar.In de meeste gevallen kan je uitgaan van het volgende principe: Wanneer het gebouw of het deel van het gebouw waaraan werkzaamheden worden uitgevoerd verwarmd of gekoeld is ten behoeve van mensen, moet je meestal voldoen aan de eisen.

Wanneer voldoen aan de eisen?
De aard van de werkzaamheden zal bepalen of je al dan niet aan de eisen zal moeten voldoen én op welke manier. Zo zijn de eisen voor herbouw, een uitbreiding of verbouwing niet identiek.

Een eerste duidelijk criterium is: Wanneer je geen stedenbouwkundige vergunning moet aanvragen voor de werkzaamheden, ben je niet verplicht om te voldoen aan de eisen.
Moet je wel een stedenbouwkundige vergunning aanvragen, maar met een eenvoudige dossiersamenstelling, dan hangen de eisen af van het volume. In de meeste gevallen zullen ze betrekking hebben op de nieuwe delen of op de ramen die eventueel worden vervangen.
Indien je echter een vergunning dient aan te vragen waarvoor een uitgebreide dossiersamenstelling is vereist, is het volume niet van belang voor de ventilatie-eisen, maar wel of de werkzaamheden betrekking hebben op delen die verwarmd of gekoeld zijn ten behoeve van mensen.

Concreet wil dit zeggen dat, wanneer je een stedenbouwkundige vergunning moet aanvragen waarvoor een uitgebreide dossiersamenstelling vereist is, de volgende gevallen kunnen voorkomen:

- Bij herbouw moet de hele herbouwde woning voldoen aan de eisen.
- Bij gedeeltelijke herbouw moeten de nieuwe delen aan de eisen voldoen.
- Bij een uitbreiding moet enkel het nieuw gebouwde deel voldoen.

Bij een verbouwing of een functiewijziging is een extra criterium van toepassing. Indien het bestaande gebouw een beschermd monument is of gelegen in een beschermd landschap, stad- of dorpsgezicht zijn er geen EPB-eisen.
Indien het bestaand gebouw geen beschermd monument is of niet gelegen in een beschermd landschap, stads- of dorpsgezicht moet je enkel toevoeropeningen voorzien, die voldoen aan de minimumeisen, tenminste als er ramen worden vervangen.

Ieder geval is dus afhankelijk van een aantal criteria en moet apart bekeken worden. Het is raadzaam om je op dit vlak te laten bijstaan door een EPB-verslaggever.

Waar rekening mee houden?
Een goed geventileerde woning bevordert het leefcomfort aanzienlijk, maar je moet er altijd over waken dat het bewust en gecontroleerd gebeurd. Teveel ventileren is nadelig voor het energieverbruik.
Het plaatsen van een mechanisch ventilatiesysteem met warmterecuperatie in een woning vol kieren en spleten zal ten eerste niet goed werken, maar ook de woning niet energiezuiniger maken. Een gecontroleerd ventilatiesysteem komt pas tot zijn recht in een goed geïsoleerde en luchtdichte woning.

Vooraleer je dus een ventilatiesysteem gaat plaatsen (ongeacht het type) moet je eerst aandacht besteden aan de isolatie en de goede luchtdichtheid van de woning. Het zijn net deze punten waar de meeste bestaande woningen slecht op scoren en het vergt veel inspanningen om ze eerst in orde te maken.

Ik ga me niet uitspreken over welk type ventilatiesysteem het meest geschikt is bij renovatieprojecten, want ieder geval moet individueel bestudeerd worden en is afhankelijk van de situatie.
Wanneer je met mechanische ventilatie wilt werken, dien je er rekening mee te houden dat er voldoende ruimte nodig is voor de ventilatiekanalen. Je weet best voor de aanvang van de werken welk systeem je wilt plaatsen, zodat je dit kan integreren in het ontwerp.

Je kan bijvoorbeeld kanalen wegwerken in een koker of vals plafond waar ook de verlichting in voorzien wordt. Bestaande schoorsteenkanalen die niet meer voor hun oorspronkelijk functie worden gebruikt, kunnen perfect als doorvoerkanaal.
Waar je verder nog op moet letten, is het correct dimensioneren van de kanalen, het goed bevestigen van de kanalen zodat ze niet kunnen bewegen of trillen en het stofvrij houden van de kanalen tijdens de werken.

Kijk voor meer info in ons ventilatieluik

Gert Broekx – september 2007 – voor Habitos.be

Onze ventilatiespecialisten

Folders over ventileren

Meer informatie op de website van deze bedrijven