Sanitairspecialist: Recupereer de warmte van het douchewater

Gewijzigd op 11/02/2013 door Gretel Kerkhofs

De warmte van gebruikt douchewater gaat meestal gewoon verloren, doordat het gebruikte warme water in de afvoer verdwijnt. Maar onder het mom van ‘energie besparen’ kun je die warmte ook opnieuw gebruiken. Bijvoorbeeld via een warmtewisselaar die de warmte overzet op vers leidingwater. Zo kun je heel wat besparen op je energieverbruik, zonder aan comfort te verliezen.

Onze sanitairspecialisten

Tao
Tao
© Van Marcke
Aguablu
www.vanmarcke.be
© Van Marcke
Avec Moi
© Van Marcke

Eigenlijk kun je met het principe van een warmtewisselaar uit elk warm afvalwater energie winnen om nieuw leidingwater op te warmen. Het kan bij de douche en het bad, maar ook bij de vaatwasser en de spoelbak. Je kunt dus niet alleen energie besparen door je huis heel goed te isoleren, daarnaast is het ook mogelijk om te besparen in het energieverbruik van warm water. Niet door minder te verbruiken, maar door de warmte uit het warme afvalwater opnieuw te gebruiken.

Douchepijp

Er is bijvoorbeeld het systeem van de verticale douchepijp. Die douchepijp heeft wat weg van een regenpijp, met dit verschil dat de douchepijp dubbelwandig is. Door het middengedeelte stroomt het warme afvalwater naar beneden, door het buitenste gedeelte gaat het koude water naar boven, naar de douche. Dankzij het contact met de buiswanden draagt het afvalwater zijn warmte over op het verse, koude water dat richting douche of verwarmingsketel stroomt. Je hebt dus de keuze om het koude water dat naar de douche gaat of het water dat naar de cv-ketel stroomt voor te verwarmen. Dan hoeft die ketel het al voorverwarmde water minder hard op te warmen. De warmtewisselaar bestaat integraal uit zuiver koper, om de warmteoverdracht tussen het verse water en het doucheafvalwater maximaal te benutten.

'De voorwaarde is wel dat je de douchepijp verticaal installeert, zoniet hinder je de werking omdat de warmtewisselaar aangezien je minder van het contactoppervlakte benut om de warmte te recupereren en over te dragen. Waar de verwarmingsketel staat, maakt niet zoveel uit,” zegt Kamiel Eeckhout, product manager bij Van Marcke

De helft water besparen

Zo’n douchepijp is dus een buisvormige warmtewisselaar (WTW) die kan toegepast worden in gebouwen en huizen met douche en verwarmingsketel op een verdieping. Zo kun je meer dan de helft van de warmte uit het afvalwater terugwinnen. Dat kan leiden tot een besparing op je gasverbruik van enkele tientallen m³ per jaar. En zo’n warmtewisselaar voor de douche heeft ook gevolgen voor de EPC – het energieprestatiecertificaat – van je woning, want de douche-WTW geeft een verlaging van 0,06 tot 0,12 EPC-punten. Bepaalde types mogen rechtstreeks op de riolering worden aangesloten, zodat een open verbinding of air-brake niet meer nodig is. Handig is ook het feit dat zo’n douche-WTW in de technische ruimte kan geplaatst worden, in de afvoerbuis van de douche.
 

Hei-tech Hei-tech ontwikkelde de Recoh-vert douchepijp: meer info hierover in de Recoh-vert brochure.

Douchepijp isoleren

De betere douche-WTW in de vorm van een verticale regenpijp is meestal volledig van koper, vanwege de goede geleidende eigenschappen van dit metaal. Het is niet nodig om deze koperen pijp nog te gaan isoleren. “Je laat de pijp beter vrij. Zo vermijd je dat de legionellabacterie zich kan ontwikkelen, wat gebeurt als stilstaand water een temperatuur heeft van 25°C of warmer. Als je koper isoleert, neemt ook de geleidbaarheid van het materiaal af,” legt sanitairspecialist Eeckhout van Van Marcke uit.
Er zijn ook versies van de douche-WTW met een buitenwand in kunststof, maar die koelt niet zo snel af langs de buitenzijde, waardoor de kans op legionella weer verhoogt.

Warmte uit de douchebak

Een douchebak-WTW is een warmtewisselaar die onder de douchebak zit. Het warme water dat in de douchebak terecht komt, verwarmt het koude leidingwater dat naar de douchekraan en/of naar de verwarmingsketel gaat. Dat gebeurt via een spiraal in de binnenwand van de warmtewisselaar, die de warmte van het afvalwater overdraagt aan het koude water dat langs de spiraal stroomt.

Zo’n douchebak warmtewisselaar kun je plaatsen onder een douchebak met een aansluiting op de afvoer in het midden van de bak. De warmtewisselaar voor onder een douchebak heeft de vorm van een koperen schotel met er dwars doorheen een koperen buis. In de schotel komt het afvalwater terecht voor het naar de afvoerbuizen gaat. Op die manier verwarmt het afvalwater zuiver koud water in de koperen buis.

Deze warmtewisselaar kun je wel enkel toepassen onder opstaande douchebakken. Je moet namelijk een inspectieluikje voorzien onder de douchebak. Bepaalde leveranciers van zo’n douchebak-WTW leveren standaard een afwerkplint in de kleur van de douchebak (met een magneetsluiting), zodat je de douche perfect kunt afwerken. Een voorbeeld is de Recoh-tray van Hei-tech. 

Multi douchepijp

Als je meerdere douches hebt, kun je ook een aantal douchepijpen bundelen. Het afvalwater van de douches wordt verzameld in een ‘drain’. Deze verdeler zorgt voor de gelijke verdeling van het warme afvalwater over de verschillende warmtewisselaars. Van hieruit wordt het water vervolgens naar de warmtewisselaars gepompt waar het warme afvalwater het koude leidingwater voorverwarmt, vooraleer het naar de douches of naar de verwarmingsketel gaat. Zo’n systeem van meerdere douchepijpen is de Recoh-multivert  van Hei-tech. 

Voordelen warmtewisselaar voor de douche

  • Vrij eenvoudig systeem zonder ingewikkelde of elektronische toepassingen
  • Vrij betaalbare investering om op eenvoudige manier energie te besparen
  • Gunstig voor het EPC van de woning
  • Terugverdientijd van enkele jaren, afhankelijk van de hoeveelheid warm water er in een woning verbruikt wordt.
  • Ook te gebruiken in combinatie met een zonneboiler. De WTW verwarmt het koele water voor, de zonneboiler zorgt in de zomer voor nog meer verwarming. De WTW in combinatie met een zonneboiler is zeker zinvol in de winter, dan hoeft de verwarmingsketel niet zo hard te werken.
     

Auteur: Gretel Kerkhofs - oktober 2011

Meer info: Van Marcke

Lees ook: Dossiers regenwater en Dossier sanitair 

Folders over sanitair

Meer informatie op de website van deze bedrijven