Nieuwe isolatiepremie in 2009

Gewijzigd op 1/01/1900

Powerroof dakisolatie
Powerroof dakisolatie
© Recticel Insulation
marinokeulen.be
marinokeulen.be
© MarinoKeulen.be
Renovatiedag
www.renovatiedag.be
© Ik ga bouwen
Gyproc XS900
© Gyproc
Renovatiedag
© Ik ga bouwen
Renovatiedag
www.renovatiedag.be
© Ik ga bouwen
Wienerberger
De keramische steen Silentbrick biedt een performante geluidsisolatie
© Wienerberger
Steka
© Steka
Cofraplus
www.arval-construction.be
© Arval
Baksteen
© Nelissen

De Vlaamse overheid voorziet in 2009 een bedrag van 50 miljoen euro voor een nieuwe ‘groene isolatiepremie’. Die zal ongeacht het inkomen toegekend worden om het isoleren van woningen aan te moedigen. Wegens het grote succes, voorziet Vlaanderen volgend jaar ook meteen 80 miljoen euro voor de renovatiepremie. Dat kondigde Vlaamse minister van Wonen Marino Keulen aan tijdens een debat met mensen uit de sector voor de najaarseditie van bouwmagazine ‘Limburg Bouwt’.


Renovatie maakt vandaag de dag een belangrijk deel uit van het (woning)bouwgebeuren. Redenen te over dus voor de redactie van Limburg Bouwt om enkele belangrijke spelers op de renovatiemarkt samen rond de tafel te brengen met Vlaams minister Marino Keulen, bij jonge renoveerders ook wel bekend als ‘minister van de Renovatiepremie’.
Gepaste setting voor dit panelgesprek was de showroom van Wienerberger in Londerzeel, zelf ook een renovatieproject. Ten tijde van Expo ’58 deed het gebouw dienst als paviljoen van IBM. Daar werd het afgebroken en in Londerzeel weer opgetrokken.


Meer geld voor de renovatiepremie

Voor een renovatiepremie kwamen die werken niet in aanmerking. Die premie is de laatste maanden weer brandend actueel, na de aankondiging dat extra geld zal worden vrijgemaakt.
Minister van Wonen Marino Keulen: “Wij hadden er op gerekend dat we voor de renovatiepremie per jaar zo’n 7 à 8 000 aanvragen zouden krijgen, voor een gemiddelde toelage van 7 500 euro. Maar intussen liep het aantal aanvragen al op tot 16 000, eind dit jaar zullen we zelfs 18 000 aanvragen ontvangen hebben. Bovenop de 50 miljoen euro die voorzien was, maken we daarom nog eens 30 miljoen vrij voor 2008, en ook voor 2009 schrijven we meteen 80 miljoen euro in voor de premie.”


Voorwaarden aan premie

Enkele van de gesprekspartners aan tafel meenden dat er meer voorwaarden gesteld mogen worden aan het toekennen van de premie.
“De premie wordt toegekend op basis van facturen, maar zonder de staat van het gebouw te controleren”, aldus Rik Mondelaers van de Confederatie Bouw Limburg. “Zou het niet beter zijn om, zoals bijvoorbeeld in Duitsland, eerst na te gaan of renovatie wel zin heeft? Zo kan je voorkomen dat er veel geïnvesteerd wordt in een huis dat zodanig slecht geconstrueerd is dat de investering zichzelf nooit terugverdient.”
“Om dat tegen te gaan, betaalt de renovatiepremie ook een deel van de kostprijs van een architect terug”, antwoordde minister Keulen. “Een goede architect betaalt zichzelf immers in veelvoud terug. Hij of zij zal de bouwer aanraden of een renovatie wel de moeite loont, of dat men beter een nieuwbouw zet.”


Premie schiet te kort

Volgens Jean-Luc Vrijens van bouwfirma Elti Bouw schiet de renovatiepremie voor sommige mensen nog te kort. “Voor heel wat mensen blijft een renovatie onbetaalbaar, ook met een premie. Deze burgers leven vaak in de meest verouderde huizen. Volgens mij moet de overheid proberen om ook hen te bereiken.”
Theo Wellens, commercieel directeur van Wienerberger, speelde daar op in: “Een bepaalde klasse isoleert en renoveert de woning grondig, maar anderen kunnen dat niet betalen. Contradictorisch genoeg worden dit dan de mensen met de hoogste energierekeningen.”
“Via premies willen we het eigen aandeel in renovatiekosten zo ver mogelijk terugdringen”, reageerde minister Marino Keulen. “Het is waar dat de renovatiepremie vooral de middengroepen bereikt, maar laat dat voor hen een beloning zijn. Het zijn deze burgers die normaal alleen maar moeten betalen. Voor eigenaars van een woning met een KI onder de 1 300 is er ook zoiets als de verbeterings- en aanpassingspremie, de VAP. Die voorziet verschillende premies voor de uitvoering van allerlei werken, zoals het in orde brengen van een rookkanaal of elementaire sanitaire voorzieningen.”


Renoveren of afbreken

De renovatiepremie is een stimulans om woningen op te knappen, maar is dat wel altijd even zinvol? Die vraag werd door enkele panelleden gesteld.
“In bepaalde woningen moet zowat alles vervangen worden. In zo’n gevallen lijkt het mij meer aangewezen om de woning af te breken”, aldus Jean-Luc Vrijens.
De zaakvoerder van Haida Homes stemde daarmee in. “Wij beginnen tegenwoordig niet meer aan een renovatieproject zonder voorafgaande studie van de funderingen. Bij veel woningen van voor de jaren 50, maar ook bij latere woningen, is de fundering ondermaats. Afbreken en een nieuwbouwproject neerzetten is in zo’n geval de beste oplossing. Alleen bedraagt de btw voor de nieuwbouw dan 21 procent in plaats van 6 procent bij renovatie. Kan men daar niets aan doen?”
Volgens minister Keulen mag men niet voorbijgaan aan het maatschappelijk belang van renoveren. “Een nieuwbouw is voor veel jonge gezinnen niet meer haalbaar. Met dank aan de renovatiepremie kunnen zij een oudere woning weer opknappen, vaak volstaat 10 à 15 000 euro om een woning flink te verbeteren. We zien dat de gezinnen dan jaren in zo’n huis wonen, om het na jaren te verkopen en het huis van hun dromen te bouwen. In zo’n gevallen krijgt de renovatiepremie eigenlijk het karakter van een bouwpremie. En wat de btw betreft: hiervoor zijn we gebonden aan Europese regels.”


“Passiefbouw gijzelt energiethema”

Is het enkel een gevolg van de uit de pan swingende energieprijzen, of werpen de voorlichtingscampagnes van de overheid hun vruchten af? Feit is dat gesprekken over (ver)bouwen tegenwoordig snel evolueren naar gesprekken over energie en isolatie.
“Studies wijzen uit dat een kwart van de energie in een woning verloren gaat via de gevels”, legde Gino Gailliaert uit, voorzitter van de werkgroep rond buitengevelisolatie Etics. “En toch zijn er geen specifieke premies voor het isoleren van gevels. Nochtans is het een eenvoudige maar erg doeltreffende manier van renoveren. Bij ons is buitengevelisolatie nog weinig bekend, maar in Oostenrijk bijvoorbeeld is het helemaal ingeburgerd.”
Theo Wellens van Wienerberger had het over passiefbouw. “Ook met massieve baksteenbouw kan je passieve woningen bouwen. Alleen is de vraag of zoiets wel loont. Volgens ons ligt het economisch optimum op vlak van E-peil tussen de E28 en de E30. Investeringen om het E-peil nog te doen zakken, betalen zichzelf niet terug. Passiefbouw gijzelt het energiethema, men zou beter lage-energiewoningen meer promoten.”


Nieuwe isolatiepremie

Minister Keulen: “In Vlaanderen zijn momenteel nog 800 000 huizen zonder enige dakisolatie. Daar willen we dringend iets aan doen, en dus komt er volgend jaar een extra groene isolatiepremie, om isoleren aan te moedigen. We voorzien hiervoor vijftig miljoen euro. De criteria moeten nog vastgelegd worden, maar we zullen alleszins geen inkomensplafond opleggen.”
Volgens Joël Melaerts van industriebouwfirma Mathieu Gijbels verbouwen KMO’s nog te weinig uit energieoverwegingen. “Nochtans betaalt die investering zich relatief snel terug. Grotere bedrijven zijn vaak wel al helemaal mee met dat verhaal.”
Aan de tafel werd ook geopperd dat de overheid beter meer premies zou uitreiken voor isolatie, in plaats van premies voor fotovoltaïsche panelen. Volgens Johny Maes van Steka is dat niet nodig. “Het is niet zo dat mensen kiezen tussen zonne-energie of isolatie. Wie zonnepanelen laat installeren is vaak erg energiebewust, en liet dus eerst de woning al goed isoleren.”


Zelfbouwers

Gino Gailliaert van Etics had nog meer interessante cijfers in petto: “Indien men alle bestaande huizen van België zou isoleren tot een niveau van K45 of E100, zou het totale energieverbruik van de inwoners met 60 procent dalen. Dat zou een besparing van 18% zijn op de totale hoeveelheid fossiele brandstoffen die in België worden verbruikt.”
Volgens Geert Dekyvere en Rony Briers van Recticel moet er ook op worden toegezien dat isolatie juist wordt geplaatst: “Isolatie heeft maar weinig effect als ze slecht wordt geplaatst. Misschien moet in de premie als voorwaarde opgenomen worden dat een vakman de werken uitvoert, zodat koudebruggen worden uitgesloten?” Hier wilde ook Rik Mondelaers van de Confederatie Bouw Limburg op reageren: “De sector vindt dat de renovatiepremie in feite zwartwerk in de hand werkt, door de premie ook open te stellen voor zelfbouwers.”


Koudebruggen

Die opmerking hoorde minister Keulen al vaker. “We hebben een studie besteld over de renovatiepremie die dit najaar nog klaar moet zijn. De studie onderzoekt ook het mogelijke probleem van zwartwerk. Naar ons gevoel zijn er bij de huidige generatie jonge gezinnen veel minder zelfbouwers. Maar de Vlaming blijft wel een zachte anarchist, die nog het liefst zelf aan de slag gaat en maar koudebruggen creëert. Ik denk dat de Vlaming de toegevoegde waarde van een echte expert nog te veel miskent. De overheid zou misschien de burgers meer moeten wijzen op de innovatieve kwaliteiten van de bouwsector.”


Andere oplossingen

Johan Geerts van Gyproc meent dat akoestische isolatie te vaak wordt vergeten. “Nochtans is er een nieuwe akoestische norm van kracht gegaan begin dit jaar. Akoestische isolatie wordt helemaal vergeten in vergelijking met thermische isolatie. Ik vrees dat het wachten is op het eerste grote schadegeval.”
Arval Construction, een afdeling van staalgigant ArcelorMittal, heeft ook heel wat oplossingen klaar voor verbouwers, vertelde Caroline Christiaens. “Wij promoten nieuwe architecturale en technische oplossingen, zowel voor gevel- als dakbedekking. Ook voor vloeren biedt staal, gecombineerd met beton, heel wat oplossingen.”


Grondstoffen

Een hele serie vakmensen uit de sector, die plots een bijna intiem onderonsje hebben met ‘hun’ minister: het is bijna onvermijdelijk dat ook de slabakkende economie dan ter sprake komt. “Veel aannemers zullen in de problemen komen, omdat de prijs van de bouwmaterialen te snel stijgt”, vertolkte Rik Mondelaers de angst van de sector. Carlos Jorissen van Steenfabrieken Nelissen diende hem van antwoord: “Wij worden gedwongen onze prijzen regelmatig te verhogen omwille van de stijgende energiekosten. De prijs van onze energieleverancier moeten wij aanvaarden, ik noem dat zeker geen vrije markt. Aangezien wij enorm veel gas verbruiken, moeten we de gestegen gaskosten ook doorrekenen naar de klanten.” Caroline Christiaens wees er op dat ArcelorMittal de grootste speler is op de metaalmarkt, maar dat ze toch slechts 10% van de wereldmarkt in handen hebben. “Voor ertsen zijn er bijvoorbeeld slechts twee leveranciers, daar wordt de prijs bepaald. Maar de laatste berichten zijn gunstig. De metaalprijzen zullen wellicht binnenkort weer zakken.”