Domotica: Tips voor de installatie in nieuwbouw en renovatie

Gewijzigd op 10/10/2013 door Gretel Kerkhofs

Domotica is al lang het stadium van exclusief snufje voor de villabouw gepasseerd. Tegenwoordig is de techniek in alle woningen toepasbaar. In dit artikel lees je tips voor de installatie en toepassing van domotica in nieuwbouw en bij renovatie.
bediening Domotica
© Bticino
Velux - rolluik  integra
© Velux
Parlofoonmodule voor binnen
Parlofoonmodule waarmee je vanuit de huiskamer kunt zien wie er aan de voordeur staat
© Aiphone
Telis Patio
www.somfy.be
© Somfy
Abitana
Abitana
© Abitana

De mogelijkheden van een domoticasysteem verhogen niet alleen het levenscomfort, maar bevorderen ook de veiligheid en het rationeel energiegebruik. Alleen vanuit het laatste oogpunt loont het dus al de moeite om het systeem – of de voorzieningen hiervoor - in een nieuwbouw of renovatie te integreren. Enkele raadgevingen.

Domotica als technische uitrusting

Domotica kan je beschouwen als de dirigent van de technische uitrusting van de woning. Het zorgt ervoor dat alle aspecten van de technische uitrusting geïntegreerd worden in één systeem. Je mag een domoticasysteem dus niet beschouwen als een leuke optie bij je alarminstallatie of je zonwering. Het domoticasysteem komt op de eerste plaats en de andere elementen kunnen daarin geïntegreerd worden.
"Daarom ook moet je voor de installatie van een domoticasysteem goed overdenken wat je verwachtingen van het systeem zijn," bemerkt Kris Van Dingenen van het Vlaams Elektro Innovatiecentrum (VEI). "Vanuit die behoeftes kan je dan het gepaste systeem gaan bepalen."

Voorzie nu al aansluitingen voor domotica

Als je voor een nieuwbouw of een renovatie staat en je overweegt om ooit domoticatoepassingen in de woning te integreren, maak je deze denkoefening best nu. Het kan later heel wat breekwerk voorkomen. Door het een en ander te overdenken kan je nu immers al de nodige wachtbuizen voor de voeding en de stuurkabels voorzien. Als je bijvoorbeeld weet dat je ooit je rolluiken via het systeem wil gaan sturen, voorzie dan een extra wachtbuis naar de rolluiken om de motor te voeden. Tot slot moet je ook een vrije ruimte van 1 à 2 m² voorzien bij het elektrisch bord.

Een andere mogelijkheid om de nodige voorkablering te voorzien is het plintsysteem, waarbij de kabels weggewerkt worden achter plinten. Dit biedt het voordeel dat ze altijd goed bereikbaar blijven.

Domotica bij renovatie

Voor renovaties of bestaande woningen is het vaak onbegonnen werk om in de hele woning de nodige leidingen te voorzien. Heel wat fabrikanten hebben hierop ingespeeld door alternatieve systemen op de markt te brengen. Zo zijn er systemen die gebruik maken van het stroomnet (vb powerline). Naast powerline-systemen bestaan er tegenwoordig ook die bestuurd worden met radiofrequentie of infra-rood.

Rationeel energiegebruik

Met behulp van een domoticasysteem kan het verbruik van gas, water, elektriciteit, stookolie, enz. gemeten worden. Met het oog op een energie- en kostenbesparing wordt dan een overdreven verbruik gemeld. Het systeem kan je er ook van op de hoogte brengen dat bepaalde onderdelen van de technische installatie het laten afweten en zo het rendement naar omlaag halen. Concreet denken we hierbij aan vervuiling van de schoorsteen, verkalking van de boiler, vervuiling van de filter van het ventilatiesysteem, enz.
Door de koppeling van de verwarming aan de domotica-installatie, kan een aanzienlijke besparing op de energiefactuur gerealiseerd worden, doordat enkel en alleen wordt verwarmd waar en wanneer dit nodig is. Via een “alles-uit”-toets kunnen dan weer alle sluimerverbruikers in de woning uitgeschakeld worden.

Lees meer over Toepassingen van domotica.

Subsidies en premies voor domotica

Door deze besparingsmogelijkheden heeft de federale overheid het mogelijk gemaakt dat de netbeheerder-electriciteit sinds 1 januari 2005 een REG-premie uitkeert voor een domotica-installatie. Dit was al het geval voor zonnerboilers, condensatieketels, warmtepompen, dubbele beglazing … en nu dus ook voor domotica. Meer informatie hierover is terug te vinden op de website www.energiesparen.be of www.vei.be

Veiligheid en domotica

Ook op het vlak van veiligheid biedt domotica een waaier aan mogelijkheden. Zo kunnen de courante systemen van inbraak- en brandbeveiliging die nu op autonome wijze werken op elkaar en op andere elektronische installaties afgestemd worden. Bevorderen van de veiligheid houdt ook de detectie in van een gas- of waterlek of van het slecht functioneren van een bepaald toestel. Als er een dergelijk mankement voorvalt, zal je domotica-systeem je daarvan op de hoogte stellen en het kan desnoods ook stappen ondernemen om verder onheil te voorkomen.

Domotica is comfort

Tot slot bevordert domotica ook het wooncomfort. De mogelijkheden zijn bij manier van spreken onbeperkt, van de verlichting over de huishoudtoestellen tot de audio- en hifi-apparaten en de zonwering. Vrijwel alle apparaten kunnen via een domotica-systeem gestuurd en beheerd worden.

Lees meer over Domotica en comfort.

Kwaliteitslabel Domotica

Het VEI en het Belgian Centre for Domotics and Immotics (BCDI) hebben het Kwaliteitslabel Domotica in het leven geroepen. Dit label geeft aan de bouwheer een optimale garantie op een vakbekwaam domotica-installateur, iemand die de nodige opleidingen heeft gevolgd, en heeft bewezen over de nodige praktijkervaring te beschikken. Al de installateurs die over een label beschikken zijn opgenomen in een referentielijst. Die lijst is terug te vinden op de website www.vei.be en wordt ook regelmatig via allerlei kanalen verspreid.

Lees meer over het kwaliteitslabel Domotica.

Folders over elektrotechnieken