Bouwwerken

Batibouw 2012: Eco-innovatie als motor voor groene economie

Aanbevolen partners

Renson - Ventilatie, zonwering
Logo Sto NV
logo Xella

De bouwsector wordt met rasse schreden groener. Die evolutie is deels ingegeven door verplichtingen vanuit Europa en onze eigen overheden, en deels vanuit het besef dat zuiniger met energie omspringen ook beter is voor onze portemonnee. Die verandering brengt opportuniteiten met zich mee. Producenten innoveren door te zoeken naar almaar zuinigere of milieuvriendelijkere oplossingen. Zo evolueert onze economie geleidelijk naar een groene economie met tal van nieuwe groene banen.


Europa dat ons verplicht om (bijna-)energieneutraal te bouwen, strengere regelgevingen in eigen land, de almaar stijgende energieprijzen, ons groeiende milieu- en energiebewustzijn, … Tal van factoren hebben een niet te stoppen beweging naar een groenere bouw- en energiesector op gang gebracht.


Technische innovatie

Die beweging zien we op verschillende terreinen. Aannemers, architecten en studiebureaus scholen zich bij om helemaal mee te zijn in deze nieuwe evoluties en technieken. De opleidingen voor architecten en aannemers in spé spelen ook gerichter in op de nieuwe tendensen.

Daarnaast is er het bedrijfsleven. Hier zijn de veranderingen een stimulator voor innovatie: producenten zoeken naar nieuwe materialen en technieken of methodes om ze anders en beter te gebruiken. Kijken we naar de hernieuwbare energieën, dan zijn het vandaag niet alleen meer de elektrische warmtepomp, zonneboiler en fotovoltaïsche panelen die de dienst uitmaken. Geleidelijk aan komen nieuwe en betere oplossingen op de markt. Zo maakt de aardgaswarmtepomp bijvoorbeeld zijn opwachting voor de particuliere markt. Fabrikanten zoeken onophoudend naar manieren om de klassieke condensatieketel nog zuiniger te laten werken of om energievriendelijker te koelen. Op dat laatste vlak zien we zelfs verschillende ontwikkelingen: enerzijds de adiabatische koeling, waarbij door middel van waterverneveling een groter koelend effect wordt bereikt. Anderzijds de adsorptiekoeling. Hoe contradictorisch het ook klinkt, via dit principe koelt men energiezuinig met behulp van de zon. Er komen dus meer nieuwe technieken die nog energievriendelijker zijn dan deze die we vandaag al kennen.


Creatief met materialen

Een andere piste waarop de eco-innovatie zich toespitst, is het materiaalgebruik. Groenere gebouwen zijn immers meer dan energievriendelijke gebouwen, ze houden ook rekening met de levenscyclus van de gebruikte materialen. Uit een studie van het Centre of Research for Energy Resources and Consumption – aan de universiteit van Zaragoza (Sp) – blijkt dat hier nog een enorm potentieel is voor eco-innovatie. De studie wees onder meer uit dat lokaal ontgonnen materialen een betere keuze kunnen zijn dan de conventionele oplossingen. Ter illustratie; een gevelsteen uit lokaal ontgonnen klei en hernieuwbare producten zoals stro, hebben een lagere milieu-impact dan gevelstenen die op grote afstand van de bouwplaats zijn geproduceerd.

De ecologische voetafdruk van cement kan dan weer gevoelig verkleind worden door het productieproces te verbeteren, bijvoorbeeld door nieuwe technieken met lagere productietemperaturen of het hergebruik van restwarmte.

Een laatste aanbeveling tot eco-innovatie die de onderzoekers maken, is een beter hergebruik van materialen op het einde van hun levenscyclus. Ze moedigen daarom onderzoek aan naar gebouwstructuren die gedemonteerd kunnen worden in plaats van ze te slopen. Die werkwijze vergemakkelijkt het hergebruik van materialen zoals staal, aluminium, koper, glas en kunststof. Het recycleren van deze (secundaire) materialen vraagt veel minder energie en dus CO2-uitstoot dan hun primaire productie uit nieuwe grondstoffen.


Groene banen

Die inspanningen om te zoeken naar nieuwe materialen, ze te ontwikkelen en toe te passen brengen een heel nieuwe, groene economie op gang. Wereldwijd leven hoge verwachtingen over deze groene economie. In de VS is ze al goed voor 2 à 3 miljoen extra ‘groene’ jobs. Europa rekent op 410 000 bijkomende banen in de sector tegen 2020. Optimistische becijferingen voor ons eigen land maken gewag van 60 000 nieuwe groene jobs in de bouw en de energiesector bij het begin van de twenties. Vandaag is ook al heel duidelijk dat de groei van de groene economie gunstige gevolgen heeft voor de sociale economie. Sociale tewerkstellingsinitiatieven richten zich ook op de bouwsector en leveren specifieke diensten zoals het isoleren van hellende daken. Zo bieden ze mensen die moeilijk aan de slag kunnen op de reguliere arbeidsmarkt wel een duurzame tewerkstelling.

In ons land is het aantal ondernemingen dat actief is binnen de groene sector op tien jaar tijd met 44% gestegen. Deze sector zag zijn omzetcijfer met 22% stijgen, terwijl de werkgelegenheid er met 40% op vooruit ging. In 2005 was de sector al goed voor 77.000 banen (bron: federale overheid)


Stimulerende overheid

Die groei wordt hoofdzakelijk gedreven door de eisen en verwachtingen van de markt. Maar ook de overheid heeft een belangrijke rol in deze groene evolutie. Wanneer een land of gewest een toonaangevende rol wil spelen op het vlak van groene economie, moet het daarin investeren. De drie Belgische gewesten hebben allen al initiatieven genomen om de groene economie te stimuleren. Vlaanderen zette in 2005 een competentiepool op die gewijd is aan milieu- en energietechnologieën: het Milieu- en energietechnologie Innovatie Platform (MIP) en hield in 2011 i-Cleantech Vlaanderen boven de doopvont. Deze vzw wil de milieutechnologische innovatie aanzwengelen.
De Waalse regering ondersteunt verschillende onderzoeks- en bedrijfsinitiatieven, onder meer via Eco Construction CAP 2020, Tweed en Déchets. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tot slot beschikt over een Pool Milieutechnologieën, die Brusselse ondernemingen ondersteunt bij alle aspecten van milieubescherming.

Kortom, de overheden trekken mee de kaart van de groene economie. En toch is niet iedereen even optimistisch. Sommigen zijn van mening dat al de tewerkstellingscijfers vertekend zijn. Het zouden niet allemaal nieuwe banen zijn, maar voor een belangrijk deel ook gaan om een verschuiving van bestaande jobs. Een andere kritiek is dat het om tot een groene economie te komen niet volstaat om windmolens en zonne-energie te promoten, maar dat een fundamentele economische verduurzaming nodig is. De politiek kan en mag dus nog verder gaan in zijn initiatieven.


Zegen voor het milieu

Los van het feit of er nog ruimte is voor politieke initiatieven, belooft de groene economie gunstige neveneffecten. Ieder succes dat we boeken in de ontwikkeling naar een zuinigere techniek of een minder belastend materiaal is winst voor het milieu en bijgevolg een zegen voor de maatschappij.
Laten we tot slot wel niet vergeten dat energie slechts één onderdeel is van een bouwproject. Het esthetische en functionele verdienen ook hun aandacht.

Mis de laatste bouwnieuwtjes niet!

Ontvang onze wekelijkse updates vol nuttige tips over bouwen en verbouwen.

Wens je deze folder te lezen? Vul dan eenmalig je email adres in