De behandeling van muren tegen opstijgend vocht

Gewijzigd op 16/01/2013 door Daan Slingers

Opstijgend vocht is een gekend probleem bij bestaande woningen. Habitos.be ging daarom raad vragen bij architect Geert Houtmeyers. Hij verklaart wat het probleem juist allemaal inhoudt en wat je er tegen kan doen.

Onze renovatiespecialisten

Opstijgend vocht
© Houtmeyers architecten
Opstijgend vocht
Opstijgend vocht
© Houtmeyers architecten
Opstijgend vocht
Opstijgend vocht
© Houtmeyers architecten

Omdat het gebruik van vochtwerende membramen in muren vroeger niet algemeen was, zitten we nu met een groot woningbestand waarbij deze ontbreken. Bijgevolg wordt men bij een renovatie van een woning bijna altijd met deze problematiek geconfronteerd. Zelf als zijn er vochtkerende membramen aangebracht dan nog is de kans reëel dat deze zijn beschadigd of niet goed zijn aangebracht.
Het behandelen van optrekkend vocht gebeurt best bij het begin van de renovatiewerken, aangezien de droogtijd na de behandeling van de muren vrij lang is. Wanneer je de behandeling niet tijdig inplant, kunnen eventuele andere werken - bijvoorbeeld de afwerking van de bestaande muren met pleisterwerk - snel beschadigd worden door het aanwezige vocht in de muren. Dit met snelle vlekvorming en beschadiging van het nieuwe afwerkingsmateriaal tot gevolg.

Grondige diagnoses

Ook al is de behandeling van optrekkend vocht prioritair en belangrijk, je mag niet vergeten dat een voorafgaandelijk en grondige diagnose van de bestaande toestand noodzakelijk is. Dit om alle vochtoorzaken te identificeren en te lokaliseren, en de verschillende fasen van de werken te bepalen.
Opstijgend vocht in bestaande woningen is problematisch, aangezien er naast vochtschade ook zoutschade optreedt. Dit heeft tot gevolg dat buiten het esthetisch uitzicht, de bouwfysische eigenschappen (duurzaamheid) van de bestaande wanden wordt aangetast. Uiteindelijk leidt dit tot een comfortverlaging.
 

De meest voorkomende problemen

  • De verwering of zelfs de volledige aftakeling van het metselwerk door de kristallisatie van zouten en/of de werking van de vorst tijdens de winterperiode.
  • De invloed op het uitzicht van de materialen in contact met het vochtige metselwerk: aan binnenzijde (pleisterwerk, schilderwerk, behangsel) en aan de buitenzijde (pleister- en schilderwerk), het buitenschrijnwerk, verschillende elementen van hout of metaal of andere verwerkte materialen die onder de invloed van het aanwezige vocht in de muren kunnen worden aangetast.
  • De ontwikkeling van micro-organismen zoals schimmels, enz. Deze zullen het uitzicht en de duurzaamheid van de afwerkingen beïnvloeden en daarnaast een weerslag kunnen hebben op woonkwaliteit (gezondheid) van de bewoners.

Mogelijke oplossingen tegen opstijgend vocht

Gezien het vochtgehalte in bestaande muren niet gering is (tot 70l per strekkende meter) wordt duidelijk dat het verwijderen van dit vocht (verdampen) een proces is dat wat tijd in beslag neemt.

  • Daarom is het aangewezen deze werken bij de aanvang van de renovatie in te plannen. Zodoende dat de nieuwe afwerking van de muren hetzij aan de binnenzijde, hetzij aan de buitenzijde niet beschadigd wordt door het aanwezige vocht dat nog moet verdampen. E
  • en goede ventilatie van de aanwezige ruimte is hierbij aangewezen om het drogingsproces te bevorderen. Eens te meer is het aanbrengen van een permanente ventilatie, via de gekende ventilatiesystemen, van de binnenruimtes aangewezen om ook in deze problematiek te kunnen bijdragen tot een verbetering van de woonkwaliteit.

Blokkeren van het opstijgend vocht

Het blokkeren van opstijgend vocht gebeurt overal boven het afgewerkt buitenniveau dat in contact is met het metselwerk en boven het niveau van de afgewerkte binnenvloer (bijvoorbeeld ter hoogte van de plinten). Indien er een groot verschil is tussen het niveau binnen en buiten, dan moet men een aangepast verticaal scherm voorzien. Hiervoor bestaan de volgende technieken:

Plaatsing van een dichtingsmembraam 

De uitvoeringsmethode verschilt naar gelang het gebruikte materiaal:

  • Bij soepele folies wordt het waterdicht membraam over de volledige dikte en lengte van de muur geplaatst door een sleuf onderaan het metselwerk uit te kappen. De uitvoering ervan gebeurt stapsgewijs in moten van 1m. Vervolgens wordt de vrijgemaakte sleuf, na de plaatsing van de folie, gedicht met een snelhardende mortel al dan niet met toevoeging van nieuwe of gerecupereerde bakstenen.
  • Bij stijve of halfstijve schermen wordt er een sleuf uitgezaagd waarbij onmiddellijk de opengemaakte sleuf wordt voorzien van een continu vochtscherm. Vervolgens wordt de sleuf opgevuld met een mortel. Om deze techniek te kunnen uitvoeren, is een continue horizontale voeg vereist.
  • Twee minder gebruikte technieken hier zijn het gebruik van een vochtwerende of harsmortel en het aanbrengen van roestvrije metalen golfplaten.Gezien bij deze methode nogal wat handelingen moeten gebeuren die stof en lawaai veroorzaken is het niet aangewezen deze toe te passen in bewoonde ruimtes.

 Injectie van vochtwerende producten

  • Bij deze methode wordt met poriënvullende producten gewerkt die door middel van zwaartekracht, druppelen of door injectie onder druk worden aangebracht in de bestaande muren. Voor deze methode zijn verschillende producten beschikbaar en ze worden in functie van één van de bovenstaande methodes toegepast. Het aanbrengen van de producten gebeurt via een reeks boorgaten, langs binnen of langs buiten aangebracht evenwijdig met de voegen.
  • Uit de praktijkervaring kunnen we concluderen dat het injecteren de meest doeltreffende en gemakkelijkste methode is. Het is een snelle techniek met weinig geluids-, en vuilhinder. Bijgevolg kan deze methode ook gemakkelijk toegepast worden in bewoonde ruimtes.

Vocht evacueren

Naast het blokkeren van het opstijgend vocht zijn er nog andere methodes om de het vocht uit de bestaande muren te evacueren. Bij deze techniek wordt het vocht niet beperkt of geblokkeerd maar is het de bedoeling om het vocht versneld te evacueren uit de bestaande muren. Deze techniek is echter beperkt en minder doeltreffend dan de voorgaande.

Lees ookOpstijgend vocht in huis


Auteur: Architect Geert Houtmeyers – Architectenbureau Houtmeyers
Identikit renovatiespecialist Geert Houtmeyers
Geert Houtmeyers

Geert Houtmeyers en zijn team hebben een uitgebreide ervaring in renovatieprojecten. In ieder project besteden ze aandacht aan energiezuinig en duurzaam bouwen.

Lees de teksten van de renovatiespecialist

 Website
 Twitter
 Facebook

Folders over renoveren

Meer informatie op de website van deze bedrijven